mr. hyde and mr. seek

det er mogeleg me har lært å ikkje nytta fotnotar når me omset, fordi teksten då ‘avslører’ at den er ei omsetjing. i tillegg peikar gjerne fotnoten på noko som omsetjaren ikkje har fått til, grunna skilnadar mellom språka. det er jo kan henda litt pinsamt. det er mogeleg at eg veit alt dette, og likevel  e l s k a r  alle fotnotar eg finn i dei litt eldre bøkene mine. (då det ikkje vart tatt for gitt at folk kunne engelsk og fransk. nokre av oss treng rett nok framleis fotnotar i høve fransk.)
me vil ha fotnotane attende! sjå på dette praktdømet:

og – for å visa at eg er klar over at det er påske:

 

maskinomsetjing

me hadde om maskinomsetjing idag. for lenge sidan trudde dei at maskinene ei gong ville koma til å ta over for menneskelege omsetjarar, men ein har etterkvart kome til at maskinene slit litt, og alltid vil gjera det. dei slit særskilt med å finna rett tyding i møte med fleirtydige omgrep. maskinomsetjing er keisamt å prata og å lesa om, så eg syner heller korleis det ser ut i røynda:

opprinneleg og ganske harmlaus tekst frå BT:

Dameglad osing bortvist

En ungdom fra Os forvilla ut på Osterøy. Det hele utviklet seg.

Det var lørdags natt telefonene begynte å strømme inn til politiet.

Svinkjøring
– Det var ungdomsfest i Fotlandsvåg. En ungdom fra Os hadde forvillet seg ut der. Han skulle hente en dame. Telefonene gikk ut på at osingen kjørte svært stygt med en bil, forteller sier politiførstebetjent Norvald Bergfjord ved Bergen Nord politistasjon til bt.no.

– Skulle ta han
Den neste telefonen kom fra den bilkjørende osingen.

– Han innrømte å ha kjørt litt for nært noen folk, men nå var han redd. Folkene på festen på Fotlandsvåg skulle ta han, fortalte han politiet, sier Bergfjord.

Like etter kom en ny telefon. Denne gangen fra damen som osingen skulle hente. – Hun var redd for hva de lokale folkene kom til å gjøre med kjæresten.

Bortvist fra Fotlandsvågen
Osingen og damen kom seg unna uten skader.

– De fikk klar melding om å holde seg langt unna Fotlandsvåg og helst hele øyna fra nå av, sier Bergfjord.

og her i engelsk versjon, slik “google oversetter” å tolka teksten:

Dame Happy osing expelled
A youth from Os bewildered on Osterøy. It all evolved.

It was Saturday night phones began to flow into the police.

Pork Running
- It was the YOUTH in Fotlandsvåg. A youth from Os had go out there. He would pick a woman. The phones went out on that osingen ran very ugly with a car, reports said police chief Norvald Bergfjord by North Bergen police to bt.no.

- Should he take
The next phone came from the bilkjørende osingen.

- He admits to have taken a little too close to some people, but now he was afraid. The people at the party on Fotlandsvåg would take him, he told police, “said Bergfjord.

Soon after came a new phone. This time from the lady who osingen should get. – She was afraid of what the local people was to do with the boyfriend.

Expelled from Fotland harbor
Osingen and the lady got away without injury.

- They had clear message to stay far away Fotlandsvåg preferably whole øyna from now on, “says Bergfjord.

sidan eg er tyskstudent vel eg å ta med google si tyske omsetjing òg. tysk er eit mykje meir komplisert språk enn både norsk og engelsk, så her reknar eg med at google møter veggen:

Dame Happy osing ausgewiesen

Ein Jugendlicher aus Os verwirrt auf Osterøy. Es entwickelte sich.

Es war Samstag Nacht Handys begann zu fließen in die Polizei. (mobiltelefonar byrja å flyta)

Schweinefleisch Running (kva skjer med engelsken forresten?)
- Es war die Jugend in Fotlandsvåg. Ein Jugendlicher aus Os hatte es gehen. Er würde eine Frau wählen. (han ville velja ei dame) Die Telefone ging auf, dass osingen lief sehr hässlich mit einem Auto (osingen køyrde svært hæslig med ein bil), Berichte, sagte Polizei-Chef Norvald Bergfjord von North Bergen Polizei bt.no.

- Sollte er sich (skulle han seg….jawohl?)
Das nächste Telefon aus dem bilkjørende osingen.

- Er räumt ein, dass wir ein wenig zu nahe an einige Leute, aber er hatte Angst. (han innrømmer, at me litt for nær nokre menneske, men han var redd) Die Menschen auf dem Parteitag (partidag!) am Fotlandsvåg würde ihn, sagte er der Polizei “, sagte Bergfjord.

Wenig später kamen eine neue Telefonnummer. (kort tid etter kom eit nytt telefonnr) Dieses Mal von der Dame, die osingen sollten. – Sie hatte Angst, von dem, was die Menschen vor Ort zu tun, mit dem Freund.

Aus Fotland Hafen
Osingen und die Dame hat sich ohne Verletzung. (ehm..”osingen og dama har seg utan skade”)

- Sie hatten klare Botschaft zu bleiben weit weg Fotlandsvåg vorzugsweise ganze øyna von nun an “, sagt Bergfjord.

 

rätsel hilfe!

eg driv med omsetjingsarbeid på HF-biblis og var beint fram for lat til å gå ned og henta endå ei ordbok, då eg kom over dette gilde verktyet: rätzel hilfe. (lenkja går rett inn i synonymlista for ordet “verpflegung”, då synonymfinnarfunksjonen truleg er den einaste funksjonen eg kjem til å nytta.)

rätzel hilfe er ei ufatteleg ful side for tyskspråklege menneske med sans for kryssord. eit jukseverkty som finn kryssord-synonym for deg når du sit aldeles fast mellom dei svarte firkantane. rätzel hilfe nyttar google til dette, samt noko som ser ut til å vera eit arkiv frå leipzig universitet. nett korleis dette fungerar veit eg ikkje. nettstaden sorterar synonyma etter kor synonyme dei faktisk er. eller; det er truleg meir kor synonyme dei verkar å vera ut frå faktisk bruk eller noko.

altså: eit kjærkomme verkty for oss som enno ikkje har lært kunsten å lura til seg fasitsvaret frå seminarleiar. det spørst likevel kor bra det vil ta seg ut i refleksjonnotata å nytta rätzel hilfe – mest fordi sida er så forb* stygg – særskilt dei grøne sidene – men dei ser ut til å vera google sitt verk. det er litt flaut for verdsveven si skuld at  rätzel hilfe verkar å vera mykje betre enn alle synonymordbøkene der ute (truleg grunna heftig opphavsrett og slikt). om – når – eg mister konsentrasjonen inni neste omsetjing vil holmgangen “rätzel hilfe” vs “duden synonymwörterbuch” verta ein realitet.

 

halliday

eg lurte på kva i alle dagar han dreiv med,

denne mannen som ser ut til å eiga alt eg har av pensumlitteratur i vår. i tre relativt sjølvstendige fag. hadde eg visst betre kring 15. januar hadde eg investert i ei bok som utelukkande tok føre seg Halliday sine teoriar, og spart intenst mykje peng på å sluppe å kjøpa resten av pensum. Halliday sitt pensummonopol har gitt meg mykje gratis samtlege tre fag, så eg skal jo ikkje klaga heller.

 

det var ein avstikkar, for eg skulle jo finna ut kva han dreiv med. nettet kunne melda at han var ein lingvist, frå england og australia, som hadde studert kinesisk i lange tider.  han utvikla den systemisk funksjonelle lingvistikken. det er stort sett denne lingvistikken hans som tar aldeles av oppe på HF om dagen, og infiltrerar dei andre språkteoriane me har brukt aldri så lang tid på å læra inn. orda er ikkje setningsledd lenger, no er dei funksjonar, eller vent no litt, ein kan framleis bruka setningsleddnamna på dei, berre ein er medviten på at dei samstundes har funksjonar, og forresten heiter det ikkje setning heller, men prosess, eventuelt kallar me berre verbet prosess og resten noko anna, for det kan vera masse prosessar i ein setning, delsetningar heitte det før, men det må de ikkje skriva på eksamen, då vert funksjonane lei seg. dette må de ikkje ta for god fisk, for den mest Hallidayske pensumboka driv og blandar inn ein del andre – også dei aldeles nye – teoriar i Halliday si tenking. det går stort sett i andre namn (termar!) på ting me kjenner frå før. men altså, i denne pensumboka, to nye termar for kvar gamle term.

denne lettbeinte tilnærminga til teorien hans var eigentleg ein grov avstikkar frå poenget. poenget er eigentleg:
han var lingvist altså? kva gjev du meg? eg må innrømma at eg venta meg noko litt sjukare enn det. iallefall ei lengre utgreiing om korleis han kom fram til teorien sin (som visstnok skal høva best for ikkje-indoeuropeiske språk). kanskje noko om den halvkriminelle framgangsmåten han truleg nytta for å få teorien sin til å verta einerådande i pensumlitteraturen. men Halliday var berre snill og grei, han. det sjukaste eg kunne finna var at han studerte i kina i nokre år. tekstane er omlag slik: “Halliday studerte kinesisk. så studerte han lingvistikk. så fekk han jobb. så fann han på den systemisk funksjonelle lingvistikk-teorien. så jobba han litt meir.”

det er jo gildt å vita at ein kan vera snill og grei samstundes som ein finn på sjukt heftige lingvistiske teoriar.

 

vårnerding

våren 2009 skal eg nerda meg meir enn nokonsinne. sidan 15. desember har eg hengt så mykje inne på studentweb at frykta for å melda meg opp i feil emne, tukla med eksamensmeldingane mine, eller, och det är nog det allra jävligaste, oppleva TIMEOUT og bli automatisk logga ut, denne frykta har fullstendig sleppt taket. angst-hjartebanken som tidlegare kom ved innlogging, og som såleis fekk meg til å nytta studentweb så lite som råd, er no avløyst av ei nærast ukritisk haldning til fagleg oppmelding. det kan vera det er ei normal haldning. kanskje sunn attpå. resultatet av mi sjølvopplevde haldningsendring er i alle fall at eg a) ikkje er redd for å melda meg opp i fag lenger, og b) har meldt meg opp i fleire fag enn naudsynt, og c) allereie har rokke å byta gruppe to gonger i eitt av emna.

dette skal eg gjera i vår

språk og informasjons-bachelorgraden min krev at eg tek to obligatoriske emne dette semesteret, og det er TRANSHF – oversetjing, og NOSP209 eller 208. det eine er skuleeksamen og det andre er semesteroppgåve. eg vel truleg det eine – skuleeksamen – eg har jo skrive to semesteroppgåver før og har jamt over prestert betre på skuleeksamen kvar gong. eg trur eg vert einsam på den eksamenen, semesteroppgåve er veldig i vinden for tida. eg gler meg til alt uansett.

i tillegg til desse to obligatoriske emna har eg vore vill og galen og meldt meg opp i HUIN105 òg. det er eit praktisk fag der ein lærar å laga nettsider og slikt. (altså ikkje ei slik svevande tilnærming til veven som HUIN102) eg gler meg til dette òg.

eg byrja så smått å nerda meg litt med mi fyrste pensumbok i dag. i TRANSHF, og den er på engelsk til og med:

“Each language articulates or organizes the world differently” (Culler, 1976) ….og difor er det vanskeleg å oversetje.