eg hoppar etter Wirkola, og deler ein stil eg hadde gløymt, ein stil eg elskar, og ein stil eg hatar. ho som hoppa fyrst nytta ikkje desse kategoriane, altså. eg liker alle tekstane hennar godt.

eg har ikkje endra noko på tekstane, dei er slik eg leverte dei frå meg til vurdering. men eg ser ikkje vekk frå at fleire feil kan ha kome til i innskrivingsprosessen.

Kåseri, 2. klasse
ein tekst eg ikkje hugsar å ha skrive, endå eg fekk særs god karakter. eller, OL-delen kjem eg i hug når eg les han. elles er han mellom dei lengste tekstane eg har skrive – eg vart støtt oppmoda om å skriva lengre – men eg trur teksten hadde vore mykje betre om han var kortare, meir presis.

Varsomme verdsmeistrar

Nordmenn er eit varsomt folkeferd. Det å prøve noko nytt er ikkje noko ein gjer på ein to tre. I forhold til mat, for eksempel. Om dei nye eksotiske rettane verkar aldri så spanande, skal ein ikkje tankelaust kaste seg over dei. Nordmannen må vurdere situasjonen grundig før han går til verks. I høve til dei eksotiske rettane kan fylgjande problemstillingar fort gjere seg gjeldande: Vaska negrane seg på hendene då dei plukka denne frukta? Er frukta sprøyta med noko, og har dette gjort nytte for seg ved å ta livet av dei farlege insekta, eller er gifta kun farleg for menneske? Er kjøtet norsk? Dersom kjøtet no skulle syne seg å vere frå Asia, eller eit av dei andre landene der nede i Afrika, kan ein med ein gong vere sikker på at Ola Nordmann har mista interessa for produktet. I alle fall heilt til naboen eller svogeren lovpriser den afganske fåregryta. Skryt skal ein likevel ikkje lite for mykje på. Som god nordmann vil eg sei at dersom naboen eller svogeren ikkje pådrar seg varige mén av dei eksotiske smakane, då er ein sikker. Men ein må ha tolmod og vente ei viss tid. Er han eller ho som har inntatt måltidet oppegåande etter to veker, kan ein smake. Ikkje før. Som nordmann tek ein ingen sjansar.

Ein kan heller ikkje vere forsiktig nok i møte med nye menneske. Som ein katt luskar nordmannen rundt og vurderer alt og alle, frå sonen sin førskulelærar, til våre nye landsmenn. Og nordmannen må luska lenge før han eller ho tek kontakt, eller i det minste har forstått at den eller dei andre er til å lite på. Denne luske- og kikke bak gardinene-taktikken har gjort at Ola og Kari Nordmann av utanforståande vert sett på som noko skeptiske til nykommarar, og kjølige. At me muligens er noko kjølige må dei ta for gitt når dei kjem hit frå varmare strok; Noreg er, dersom me tek hensyn til klima, eit kjølig land. Vårt kjølige klima må nok også ta skulda for at innvandrarane heile tida vil inn i heimane våre. Dei kjem hit, og det første dei forlangar er å bli invitert heim til oss. Så tek dei til å syte når me ikkje let opp døra på vidt gap for dei, slik skikken er der nede. Kanskje hadde dei ikkje dør i det heile der dei kom frå, og naboar og vener rann uhindra inn til ei kvar tid. Når dei kjem hit bør dei tenkje på klimaet her oppe. Det er kaldt her. I tillegg har Ola og Kari ofte busett seg på dei merkverdigaste plassar, for å komme så nær naturen som mogeleg. Naturen er vår andre heim. Der andre legg skulda på storken, er det allmennt kjent at nordmenn spring ut av snødekte myrhol midt inni myrkaste skogen. Dei fleste nordmenn trivst difor best med skog og vidde som næraste nabo. Difor må utlendingane forstå det at let ein opp døra på vidt gap er det ikkje berre dei, med tjukke slekta på slep, som slepp inn, men óg vêr og vind og halve skogen.

I tillegg til skog og den frie natur, er me nordmenn også, i aller høgste grad, knytte til heimane våre. Dei er ein del av oss. Difor bruker me nordmenn mykje meir tid enn krefter på oppussing og innreiing, enn det som er vanleg i mange andre vestlege land. I den samanhengen kan det nok verke noko underleg på dei utanforståande at me ikkje vil dele resultatet av oppussinga og innreiinga med andre i ein større grad enn det me gjer. Her må luske-strategien dragast inn att. Ein kan aldri vite kva for folk ein inviterer inn til seg. Kva dersom det syner seg at dei nye naboane er ein del den største kriminelle banden i Sør-Asia? Ein må i tillegg ha forståelse for at for nordmannen er heimen noko av det kjæraste han eller ho har, det er ikkje å overdrive å påstå at heimen er like verdsett hjå nordmenn som borna deira er. Dette kan ein tydeleg sjå når nordmennene vert skilt. Først deler dei borna mellom seg, så er kampen om bopelen i gang. Her trekkjer somregel den som vann borna det lengste strået. Borna sine behov er jo viktige å ta hensyn til, og ein må sjølvsagt gå ut ifrå at dei er like knytta til heimen dei, som foreldra. Barndomsheimen er jo ein viktig murstein i den grunnmuren som skal gje borna norsk identitet og nasjonalkjensle. I dikt, songar, reklamar, og ikkje minst alle rørande historiar frå farne tider, vert barndomsheimen framstilt som det ultimate, som rett er. Visst kan ein ferda litt rundt før ein slår rot, i unge år skal ein jo helst sjå så mykje av verda som råd er. Då kjem ein og til å sjå at graset ikkje er grønare på den andre sida av fjellet, kanskje finst det ikkje gras der i det heile, men berre svolt og krig og elende. Og når ein då har ferda lenge og vel, då har ein kvar ekte nordmann forstått at ein har det best heime. «Verda er vid, men Voss er vidare.» Så flyttar han heim til mor, slår seg ned der og tek over drifta av garden, og set kanskje ein og to born til verda. Sjølvsagt ikkje for mange, alt med måte, tenkjer nordmannen. Ein kan jo aldri vite om garden fortsatt eksisterer når borna har ferda rundt og er klar for å slå rot. Er garden, den heilage barndomsheimen, då forsvunne, ja då sit ein som nordmann godt i det. I verste fall kan ein miste heile nasjonalkjensla si, for ein kan ikkje lenger identifisere seg med alle dei andre Kari og Ola’ane, der dei sit på skigarden utanfor bruket sitt.

Ingenting er då som eit par olympiske vinterleikar for å styrkje nasjonalkjensla. Aldri har me vel opplevd sterkare samhald og nasjonalånd i det norske folket enn under OL på Lillehammer i ’94. Gro Harlem Brundtland sa i talen sin at «det er typisk norsk å være god». Og me var knallgode. Var det ikkje for at det ville knuse sjølvkjensla til dei andre deltakarane, og at det i verste fall kunne føre til at dei trakk seg ut av heile vettraleiken, kunne ho Gro konstantert i talen sin at «det er typisk norsk å være best». Nasjonen sine store søner, Bjørn og Vegard, fiska inn medalje etter medalje, og pressa dei andre ned frå seierspallen. Resten av folket var trekt ut i løypene for å riste kubjøller og vifte med flagg, og kanskje kunne dei få eit glimt av majesteten sjøl. Bjørn Dæhlie.

Eigentleg er me nordmenn best til alt. Me er ikkje kun dei beste til å gå må ski, men me er i tillegg best i curling, best i sjakk, best til å lage brunost, me er den nasjonen som tek oss best ut i lusekofte, og me er dei som står bak ostehøvelen. Me er flinke til å kle på oss, men me er samtidig óg veldig flinke til å hutre og fryse. Kort sagt, me er best i alt. Kanskje kan me gje folk utanfrå eit noko midlare uttrykk, med vår noko reserverte og forsiktige åtferd, men innerst inne veit ein kvar nordmann at han er ein verdsmeister.

Kåseri, 1. klasse
denne teksten står i dag framleis som det aller beste eg har skrive, eiga vurdering. det var endåtil kjekt å skriva han.

Demens + lisens = Reality TV

«20.20: Endelig blir det revy med Randi, Thor og de andre.» Ja, du verda som me har gledd oss. I veker, ja til og med månadar, kanskje eit heilt halvår, har me sett fram til og lengta etter dette store høgdepunktet i norsk TV: Revyen til «Eldrebølgen», programmet som synte oss alle at også NRK kan sprenge grenser om dei kan og vil. Ja, for alle må vera einige i at sjølv ein glitrande TV-kanal som NRK kan ha litt problem med å finna program som treff eit stort publikum. For å ta litt hardare i, har vel NRK alltid hatt litt problem med dette, i og med at dei framleis prøver å ta best mogeleg vare på det folket som hylla dei når dei kom som den første TV-kanalen i landet. Dagens pensjonistar. Og pensjonistane er jo som kjent litt meir kresne av seg enn folk flest når dei vel seg TV-program som er verdt å sjå på. Sjølv om dei fleste av dei no veit, i alle fall etter dei har fått fortalt det nokon gonger, at det faktisk finst fleire TV-kanalar enn NRK der ute, sit dei der framleis trufaste med lusekofta og kaffikoppen og ser på «Da Capo», «Ut i naturen», «Antikvitetar og snurrepiperier» og den direktesendte gudstenesta på søndagsmorgonane. Dette er program NRK har valt med stor omhug for å få dei kaffidrikkande lusekoftene til å sitja lengst mogeleg framfor skjermen slik at lisenspengane strøymer inn, og gjev rom for å laga fleire program i same stilen.

Dessverre har og Norsk Rikskringkasting og fått med seg det som me alle veit, at pensjonistar ikkje varar evig. Dei fleste betalar berre lisenspengar i ca ti år før dei vandrar hen til ein betre stad med betre lenestolar og uendeleg med TV-program om veving og gammaldans, på folkemunne kalla «Himmelen». Og når det tek til å minke på dei eldre, minkar det og på lisenspengane, det er noko alle forstår. Den Første TV-kanalen I Landet har difor sett seg ned og grubla litt over at det kanskje er på tide å prøva å treffa eit litt større publikum. Av dagens norske TV-slavar er stoda slik: Dei unge vil ha reality og spenning, vaksne husmødre vil ha tragiske menneskeskjebner og pensjonistane er allereie nemnt. Resten av det norske folk er opptekne med andre ting enn å glane på TV, her går det i hotmail, Mirc, sms, mms, msn og lego. NRK er, i likskap med alle andre TV-kanalar, ute etter ein plass i hjartet til TV-slavane.

No har dei endeleg prestert å koka saman eit program som har alt, nemlig «Eldrebølgen». Programmet er basert på det enkle, men velkjente «plassér-tolv-pensjonistar-på-ein-øde-stad-og-gje-dei-i-oppgåve-å-laga-ein-revy»-konseptet. Dei unge får reality, husmødrene frå menneskeskjebner så det held, og pensjonistane får andre pensjonistar. Her er det verkeleg ikkje spart på noko. 41 episodar med utagerande festing, sveitte mannfolk, song og musikk, intriger, blomstande sommarliv and you name it. Ungdommane jublar, husmødrene jublar, pensjonistane jublar og NRK jublar, mens deltakarane i serien slengjer drit bak ryggen på kvarandre, og slost så tupear, sjal, høyreapparat, gebiss og stolar flyg veggimellom.

Ingen har sagt det skal vera enkelt å laga revy. Og desto verre vert det jo dersom du er sett til å samarbeide med folk som hatar deg like mykje som du hatar dei. Då du meldte deg på håpa du på å møte andre gamle med sans for litt liv og røre, kanskje ein og annan pensjonert gravemaskinsjåfør. Du venta å finne ein gjeng fnisete fem-og-seksti-åringar med lyse kjolar og hattar med flagrande band, klare for ost og vin på terrassen. I staden syner det seg at gjengen NRK har raka saman består av irritable, bartkledde og høgrøysta bergensarar og sladrete og nærtakande damer, totalt frie for musikalsk sans. Songprøvar er eit sant helvete, maten smakar gjørme og damene er så sterkt parfymerte at hagen er fri for fuglar. Med andre ord, er serien vellukka til tusen. Kvar episode byr på nye overraskingar, nye avsløringar. Kven har ansvaret for middagen i dag? Korleis vart songteksten? Spenninga er intens.

Så, endeleg, etter ein og førti episodar, revyen er realitet. Gleda over den fengande revyen vert snart erstatta med eit lite stikk i hjarta. Er det slutt no? TV-slavar i alle aldrar sørgjer i sitt stille sinn. Thor og dei andre skal ikkje gle oss med sine kranglar og songprøvar meir. Det blir ikkje lett å handtere dette saknet. Men likevel, tanken på NRK sitt neste reality-krumspring lettar nok mange hjarter. No ventar me i spenning på «Lærarrommet» eller «Fødeavdelinga».

Novelle, uviss klasse
her gjekk eg inn for det, og trefte blink. eg var ikkje einig med blinken, og tykte det var utruleg pinsamt å sikta seg inn på han. siste setninga skreiv og fjerna eg fleire gonger, før ho til slutt fekk stå. og eg har jukseavsnitt! denne teksten står i dag framleis som det allra jävligaste eg har skrive, eiga vurdering.

Kvardagsdraumar

Snøen knasar under føtene hennar, lufta er så kald at det er vanskeleg å puste. Ho småspring for å komme inn i varmen, sjølv om vegen er isete og ustrødd. Sett frå seg handleposane ved postkassene, og grev fram ein haug med regningar og «Bergens Tidende».
Varmen frå hybelen slår imot henne då ho opnar døra. Ho skundar seg med å lukke døra for å halda vinteren ute, og begynner å setja på plass matvarene. Posten slengjer ho frå seg på bordet, før ho lagar seg eit kjapt hybelmåltid av diverse restar ho finn i kjøleskapet. Mens ho et les ho gjennom posten. Det er, som alltid, eit kjedelig tidsfordriv. Regningar på mobilabonnement og purringar frå biblioteket på bøker som har forsvunne frå jordas overflate for fleire år sidan, minst. Avisa skriv om død og fordervelse, og vêrmeldinga spår meir kulde og glattare vegar. Gud, ho skulle ynskja ho var ein annan plass.
Ho ryddar vekk etter middagen, men gidd ikkje vaska opp. I staden hentar ho seg eit pledd og kryp saman i sofaen. Det er ikkje kaldt inne, men ho frys likevel på beina, eit sikkert teikn på at det kjem endå meir snø. Mørkret kjem tidleg på denne tida av året, og gjennom takvindauget kan ho sjå dei blinkande lysa frå eit fly. Ho lukkar augo og innbiller seg at ho er på veg til Hellas. Frå flyet kan ho sjå lysa frå alle dei store byane i nedover i Europa. Ein varm vind møter henne idet ho går av flyet, og ho høyrer songen frå grashopper og sirissar. Ein buss tek henne med til hotellet, og ho sovnar til grashoppesong og lyden av takvifta.
Det ringer på. Utanfor står venninna Beate og frys.

– Da tok tid! Sov du elle?
– Va te syden….
– Syden, ja. Dar sko me vå, veit du. Her e da berre kaldt og bale.
– Mm. Ve du ha kakao?
– Ja takk! Da vette deilig. Da e so kaldt ute at da skukje vå lov.
Beate sit seg i sofaen og pratar samanhengande og omtrent utan å pusta.
– Du veit, hadde da ikkje vå fø jole, so hadde vinteren vå totalt unødvendig. Eg trukkje på dai so seie at dai lika vinteren. Kjekt me litt snjo, liksom, men da helde vel me ei veka eller to? Ho hiv etter pusten.
– Går da noko bra på TV i dag elle? Sjekkar du da, Beate? Roper det frå kjøkenet.
– Ja, ska me sjå. Nai, berre nyheta, svarer ho frå sofaen.
– Skjer da noko uti verden, då?
– Mykje liv borti Midtausten, men elles e da stilt. Osso e da flaum i Italia.
– Då e da nok fleire enn oss so irritere seg øve vêret. Ska du ha krem i kakaoen din?
– Ja, viss eg får, so.
– Klart da.

Ho ber inn dei rykande koppane. Dei drikk kakao og fylgjer med på det som skjer nede i Midtausten. Beltevognene lagar store støvskyet der dei køyrer på dei tørre vegane. Det ser varmt ut. Ikkje ei sky på himmelen, og vinden får liv i dei gule stråa i vegkanten. Nyheitssendinga forsvinn for henne, og ho står på stranda ein stad i det greske øyriket og kjenner bylgjene som vaskar bort sanden kring føttene hennar. Går ho lenger opp på stranda er sanden for varm til at det er mogeleg å gå barføtt. Sola er rett over henner, det er nesten ingen skuggar. Nokon ropar namnet hennar.

– Hallo! Kakaoen din vette kald.
– Å. Sovna eg, elle?
– Kan virka sånn, ja. Du gjekk glipp tå vêrmeldinge. Da vette mildare.
– Nei off. Då vett da sikkert regn.
– Mm. Osso vett da klink is når da snur att. Gler meg.
Beate tømmer koppen sin og slår av TV-en.
– Nei, gud! Sjå på klokko! Utbryt ho. – Trur eg må stikka no, elles mistar eg bussen. Snakkast!

Venninna smett fort ut døra og det vert stilt i rommet. Ho set på musikk, og legg seg på sofaen att. Det har begynt å snø. Snøkrystallane legg seg på takvindauget, og hindrar henne i å sjå kveldshimmelen. Vinteren er mørk og kald. Og endå har den berre så vidt begynt. Det ventar minst tre månadar til med snø, is og minusgradar. Berre det å tenkja på det får henne til å frysa.

Sola står fortsatt høgt. Ho står framme i baugen på båten og kjenner den milde sjøbrisen mot kinna. Verden er berre hav og himmel, og skulearbeid og kalde norske vintrar er langt borte. Langt framme i horisonten kan ho så vidt sjå konturane av ei øy.

Det er kaldt når ho vaknar att. Glasruta ver henne er heilt dekka av snø. Ho dytter opp vindauget og ser at har slutta å snø. Eit nytt fly kryssar roleg over nattehimmelen. Det flyg mot sør.

– Neste tur skal eg og vere med, kviskrar ho ut i mørkret.