kvardag


me er i stova. eg arbeider med masteren, og reven (k) syslar med sitt på det andre arbeidsbordet.

eg: no fekk eg ei innsikt!
k: å? er det langt og smalt? det fann eg før i dag. eg knerta’n, eg.
k: (kjem bort) få sjå!
eg: skal du sjå på innsikta mi?
k: å, eg trudde du sa insekt, eg.

det var elles ei ganske bra innsikt, så ho kan ha sett om lag slik ut:
04766593-762a-418f-b2e9-711c845ce80e_35448161-1000x50we

tidlegare har eg teke føre meg at det ser ut til å vera eit klårt samband mellom etternamnet mitt, og trongen eg har til å laga haugar kringom i huset. her hin dagen fann eg ut at eg ikkje kjem meg unna førenamnet heller. litt bakgrunnskunne om den lokale bruken av ordet kvervel trengst for å forstå denne samanhengen:

kvervel vert her i heimen nytta om sjelelege plager, såkalla hugilt. reven definerer det som ein innvertes turbulens. eg trur fleire kan kjenna seg att i at slike plager ofte kjennest ut som noko som rører seg på innsida, gjerne i kvervlar, driv på, snur seg og gneg. ein kan få, ha og verta kvitt kvervelen, ofte kjem han utan grunn, og det treng heller ikkje vera nokon særskilt grunn til at han fer att. kvervlane til nettnerden har det likevel med å koma til nokså faste tider, der dei mest grunnlause (men ofte stridaste) kvervlane kjem i dagane før menstruasjon. elles er det nesten fast kvervel på sundagar, også nokså grunnlaus, men truleg knytt til at det er slutt på den tida ein kan rå over heilt sjølv (fredag ettermiddag til måndag morgon).

eg har til no levd i trua om at kvervlane råkar alle like hardt, men eit oppslag i Norsk Ordbog (1873) av Ivar Aasen syner at eg kan henda er hakket meir disponert for å få dei enn andre. kvervlane heiter nemleg det same som eg:

idakvervel

nyhetsmåren er eit morgonaktivt dyr, og ein reknar med at han har solid utbreiing i heile Noreg frå 06:33 fram til dagsnytt klokka 9. bestanden ser ut til å variera til ein viss grad i takt med svingingane i DAB-nettet. nyhetsmåren er kvalitativt svært god, og kan vera spanande å fylgja med på det fyrste kvarteret. deretter kjem han fort inn i eit særs gjentakande mønster. han har få naturlege fiendar, men det er venta at kutt i lisenspengane vil svekkja livsvilkåra monaleg.

ei slags kjelde: store norske leksikon

kjetta til ein slektning gjekk rundt ei blomsterkasse kvar gong ho skulle ut verandadøra. sidan var bogerørsla så godt innarbeidd at katten heldt fram med å utføra henne i årevis etter at blomsterkassa var flytt. me opna døra, og kjetta gjorde ein slags dans ut til venstre, kring den no vekkflytte hindringa, før ho gjekk ut. eg forstår kva ho bala med – Kristin flytte nett skrivebordet inn på kontoret, slik at vegen frå kjøkenet til sofaen vart ein bein strek, men kroppen vil gå rundt.

etterpå snakkar me om tre. om korleis trekruna stundom liknar bladforma til det same treet. bylgjesprikjande eiketre og glatt oval selje. at ospa har ei stamme som er like tunnstrekt som stilken til lauvet. me repeterte kjenneteikn på or, raklar, svarte småneter og besk smak. natakrakjen ser ut som ein samanrasen bunt med staur. fura er favoritt.

Reitter-Abel_Holzarten_T007

Johann Daniel Reitter; Gottlieb Friedrich Abel – Württembergische Landesbibliothek Stuttgart, Ra 19 Rei 1, http://digital.wlb-stuttgart.de/purl/bsz345904311

= skiskyting. høgdepunkta i helga. her er nokre andre høgdepunkt:

I. skimelding

eg nytta nokre dagar austpå for å sjekka stoda på skiforma eg byrja å trena opp for to vintrar sidan, då eg fann ut at løypelangrenn var kjekt. I fjor fann eg ut at det var ganske vondt og bale òg. på den minst motiverande skituren i fjor hadde følgjet heldigvis med ei anonym bikkje som seinka andre i fylgjet såpass mykje at det ikkje vart så flautt for meg å vera treig. MEN I ÅR: plutseleg og uventa meistringskjensle i sporet! eg kunne til og med leggja ut på tur åleine. eg anar eigentleg ikkje kvifor, men her er nokre hypotesar:

1. opptrening. sidan eg ikkje ville skjemma meg ut på ski i vinterferien, la eg opp til to-tre obligatoriske treningsøkter kvar veke etter jol. kondisjon og styrke. etter ei veke vart eg sjuk og slapp, og kom meg ikkje heilt i gjenge att før veka før skiveka. den hanglande opptreninga kan såleis ikkje forklara skisuksessen.

2. kviling. jamfør førre punkt. i freistnaden på å kvikna til vart det ein del middagslur, pledd og te med ingefær og honning. slik samla eg opp mykje energi og krefter som kom godt med i tungskøyta mildvêrsnø. snøen fylgjer oss vidare:

3. vestlandsk bakgrunn. dette trur eg er den avgjerande grunnen bak storforma i år, og det har ikkje noko som helst å gjera med at eg er oppvaksen i skibygda. det er haldningar til snø det handlar om. særleg snø i løyper, som me ikkje driv så mykje med i vest, unnateke i påsken, viss det framleis er snø. den snøen er gjerne så dårleg at me ikkje gidd å gå i løypa, og traskar rundt i skogen i staden, eller opp på eit fjell. i møte med den eksotiske løypekulturen austpå, er kystvestlendingen berre oppteken av OM det er snø i løypa. anten er det snø, eller så er det ikkje snø. i vinterferieveka austpå var det snø, så eg var nøgd.

austlendingane, på si side, har eit gradert system her, og det er eit ein-til-ein tilhøve mellom skiføre og nøgdsle (det å vera nøgd): snøen syg = skituren syg. sidan vestlendingen ikkje kjenner dette graderte systemet så godt, kjende eg heller ikkje så mykje skilnad frå dag til dag, registrerte berre at det var skikkeleg bakglatt kvar dag. løyste dette greitt med skøyting. austlendingane hadde nye og litt ulike analyser av løypa kvar dag, jamført med eit idealføre som ikkje var å sjå. draumen om soriamoriaføret verka å hidra dei litevetta i å gle seg over føret som faktisk fanst. dette handlar kanskje ikkje så mykje om fysisk form, men mangelen på ei gradert skiføreforståing har nok hatt ein del å seia for mitt mentale, nøytrale til positive, møte med skisporet i år. og slikt verkar jo inn på både meistringskjensle og innsats.

II. det beste frå dagens islandskførelesing

1. forkortingssuffikset -ó. denne endinga kan korta allslags ord, og knyter seg til den fyrste stavinga til ordet. her er dei beste døma, det fyrste er med av interne grunnar:

Laugó. kortform av «Laugarvatn», ein stad sør på Island.
sleikjó. kortform av «sleikibrjóstsykur», som tyder kjærleik på pinne. ein kan jo forstå at dei trong ei forkorting her.
grautó. kortform av Húsmæðraskóli. her kan lesarane sjølve få gissa seg fram til samanhengen. (Reven veit det, og får ikkje lov til å seia noko)

2. islandske avløysarord (ord som vert nytta i staden for utanlandske framandord). det islandske ordet for telefon, sími, hadde opphavleg tydinga «tråd». eg reknar med alle lesarane er gamle nok til å skjøna kvifor dette var ei god løysing. Skype på islandsk er myndsími (mynd = film el. bilete), og smarttelefon heiter snjallsími (snjall = genial, smart, snedig, lur). jetfly heitte fyrst þrýstiloftsflugvél (trykkluftflygemaskin), men her var det også opplagt at ein trong ei kortare form. då kom þota, som er avleidd av verbet þjóta (susa). Sidan har dei laga breiðþota (747-jet) og snjoþota (akebrett!). helikopter heiter þyrla (virvla).

vitjing
han i midten bur ikkje her.

Neste side »