tysk


Einkvan fortalde meg ein gong at me i løpet av livet tek opp i oss så mange konserveringsmiddel med næringa, at dei daude kroppane våre vil liggja i årevis i jorda og skina, ja skina, sa han. 

Clemens Meyer: Gewalten

Vel vitande om at siste setning ikkje funkar heilt godt i omsetjing, deler eg nokre liner frå Corpus Delicti. Ein Prozess av Juli Zeh. 

«Es gibt» oder «Es gibt nicht» – was soll das überhaupt heißen? So konntest du fragen. Dass uns die Welt gegeben wird? Von wem? Von «es»? Ist «es» dasselbe Es, das auch regnet? Oder friert? Oder geht? Oder Spaß macht? Oder Zeit ist?

«Det er» eller «Det er ikkje» – kva tyder det, eigentleg? Slik kunne du spørja. At verda vert gjeve til oss? Frå kven? Frå «det»? Er «det» same Det, som også regnar? Eller er kaldt? Eller går? Eller er kjekt? Eller er tid?

Die oberen Stockwerke deines Wohnblockes sind hellblau angestrichen, der Himmelfarbe so nah wie möglich. Ein Chamäleonprojekt, das an hellen Tagen erfolgreich ist, wenn die Blöcke fest davon überzeugt sind, dass keiner ihre richtige Höhe sehen kann. An heiteren Tagen tauchen die Stockwerke 10 – 12 in den Himmel ein und kommen erst am Abend wieder hoch.

Du wohnst ganz oben, im zwölften Stock, fünfte und sechste Fester von der linken Seite (wenn man am Parkplatz steht und direkt auf den Block blickt). Es ist ein heiterer Tag, und du stehst am sechsten Fenster und schaust hinaus. Heute bin ich unsichtbar, denkst du, – immer wenn die Sonne scheint, gibt es weder mich noch dieses Stockwerk und diese Räume, die ich besitze. Lauter Zauber, aber er hört sich an wie ein Schicksal: An den schönsten Tagen muss dein Dasein verschwinden.

*
ljosblå

Dei øvste etasjane i blokka di er måla ljosblå, så nært himmelfargen som råd. Eit kameleonprosjekt som er vellukka på klåre dagar, då blokkene er visse på at ingen kan sjå kor høge dei verkeleg er. På klårversdagane dukkar etasje 10 – 12 inn i himmelen og kjem ikkje fram att før til kvelds.

Du bur heilt øvst, i tolvte etasje, femte og sjette vindauga frå venstre (viss ein står på parkeringsplassen og ser rett opp på blokka). Det er klårver, og du står i det sjette vindauga og ser ut. I dag er eg usynleg, tenkjer du, – så lenge sola skin finst korkje eg, etasjen eller desse romma eg eig. Det er reinaste trolldomen, men han lèt som ein lagnad: På dei vakraste dagane skal tilveret ditt forsvinna.

*

Tufta på røynlege opplysningar om blokkskikk og -bruk i Leipzig.  

i høve denne artikkelen om stoda for dei norske ordbøkene, hyller eg her mine yndlingsordbøker på veven:

1. nynorskordboka | bokmålsordboka

seinaste funn: det er lov å skriva «li» på norsk, i tydinga «tole, fordra». men berre på nynorsk, verkar som. forstå det den som kan.

døme frå boki: eg kan ikkje li det mennesket

2. duden.de

gå på synonymoppdagingsferd og finn adjektiv som er «berlinisch veraltend» (schnafte = feitt, kult) eller liknande. altså ord du neppe får brukt, men som er kjekke å sjå på. like kjekt er det å førestilla seg personen som bruker ordet, og samanhengen det vert nytta i.

seinaste funn: dornenreich – tornerik; som er kjenneteikna av liding og mykje vanskar. faktisk brukt to femdelar ofte, og ikkje så sjeldsynt som dei orda eg helst oppsøkjer/ramlar over.

3. svenska akademiens ordlista

streng genommen/an und für sich/eigentlich har eg ingen tredje favoritt, men dette er kjendisordboka frå Martina Lowden si bok «allt». eg bruker ordlista i ny og ne, og tykkjer løysinga med å berre scanna inn sidene er frekt påkome.

17 SchülerInnen haben insgesamt

einen Drachen /drake
ein Pferd /hest
ein Kaninchen
ein Nilpferd /flodhest
ein Känguru
einen Bär
einen Goldfisch
eine Ringelnatter /buorm
eine Giraffe
einen Tiger
ein Krokodil
zwei Ziegen /geiter
zwei Algen
zwei Minischweine
drei Wellensittiche /undulatar
drei Seeschlangen /sjøormar 
vier Schildkröten /skjelpadder
vier Hunde
vierzehn Katzen
und viele Schafe /sauar

/ ser enkelt ut på håll /

Han forstod han var forkasta, ukunnig, og frå då av var vitskapen ei gru for han, fordi han hadde gått seg vill der inne, fordi han hadde gått for langt og difor vorte utsletta. Han kunne framleis læra eitt og anna attåt, verta ein handlangar og halda vitet smidig, men det interesserte han ikkje. Han skulle gjerne stilt seg opp utanføre, sett over grensa attende på seg sjølv og verda og språket og samtlege krav. Han ynskte han kunne venda attende med eit nytt språk, eit som greidde ordleggja løyndommen han hadde røynd.

Så var alt likevel tapt. Han levde, ja, han levde, det kjende han for fyrste gong. Men no visste han at han levde i eit fengsel, at han måtte innretta seg der, at han snart ville rasa og at han var nøydd til å tala med i denne månsingen, det einaste tilgjengelege språket, for å ikkje vera så fortapt.

men jag lever på impuls nu / via fjärrkontroll / men jag sa alltid nej /


Quellen:
Ingeborg Bachmann – Das dreissigste Jahr
Kent – Socker

dradio.de har tema-vêrmeldingar. i dag baud dei mellom anna på temperaturane for hovudstadane i statar med kvinnlege leiarar og for stadnamn på schwarz/weiß.

Neste side »